Küresel Analiz, COVID-19 Aşılarının 14,8 Milyon Yaşam Yılı Kazandırdığını Ortaya Koydu
Stanford Üniversitesi’nin COVID-19 aşılama çalışmalarına ilişkin yürüttüğü araştırma, 2020-2024 yılları arasında dünya çapında tahmini 2,533 milyon ölümün önlendiğinin ve 14,8 milyon yaşam yılının kazanıldığını bildiriyor.
Kamuoyunda büyük tartışmalara yol açan yeni ve ölümcül COVID-19 virüsüne karşı dünya çapında bir aşı kampanyası başlatıldı ve virüs dünyanın dört bir yanına yayıldı. Pandemi yayıldıkça, yanlış bilgiler, dezenformasyon ve risk ve önleme konusunda gerçek zamanlı güncellemeler de arttı; ancak bu güncellemeler, olaylar geliştikçe zaman zaman değişti.
Virüsün doğrudan bir sonucu olarak yaklaşık 7 milyon insan hayatını kaybetti. Aşıların önlediği insan kaybının tahmini, hem toplum eğitimi hem de gelecekteki halk sağlığı planlaması açısından kritik bir soru olmaya devam etti.
JAMA Health Forum’da yayınlanan ” 2020-2024 Yılları Arasında COVID-19 Aşılamasıyla Kurtarılan Yaşam ve Yaşam Yıllarının Küresel Tahminleri” adlı çalışmada araştırmacılar, Aralık 2020 ile 1 Ekim 2024 tarihleri arasında aşılamanın hayat kurtarıcı etkilerini ölçmek için karşılaştırmalı bir etkinlik analizi gerçekleştirdiler.
Çalışma kohortu, yedi yaş düzeyine bölünmüş yaklaşık 8 milyar kişiden (2021 dünya nüfusu) oluşuyordu: toplum ve uzun süreli bakım evi ve omikron öncesi ve omikron dönemleri.
Araştırmacılar, önlenen ölümleri, tabakaya özgü nüfus, tahmini enfeksiyon oranı, enfeksiyon ölüm oranı ve aşı etkinliği ile çarparak tahmin ettiler ; yaşam yılı kazanımları, bu sonuçları yaşam beklentisi ve bir sağlık durumu ayarlama faktörü ile birleştirdiler.
Bulgular, 2,533 milyon hayatın kurtarıldığını, yani 5.400 doz aşı başına bir ölümün önlendiğini gösteriyor. Yaşam yılı kazanımları ise 14,8 milyona, yani 900 doz başına bir yaşam yılına ulaştı.
Önlenen ölümlerin yaklaşık %82’si, herhangi bir enfeksiyondan önce aşılanan bireylerde ve %57’si omikron döneminde meydana geldi. 60 yaş ve üzeri kişiler, kurtarılan hayatların %89,6’sını oluştururken, çocuklar ve ergenler yalnızca %0,01’lik bir katkı sağladı. Duyarlılık analizleri, 1,4-4,0 milyon ölüm ve 7,4-23,6 milyon yaşam yılı kurtarımı aralığını ortaya koydu.
Yaşam yılı faydaları da benzer bir yaş gradyanını takip etti; 60 yaş üstü bireyler toplam tasarruf edilen yılların %76’sını oluştururken, 30 yaş altındakilerin ihmal edilebilir katkıları (<%0,5) vardı. Ölümlerin %11,8’ini önleyen uzun dönemli bakım sakinleri, tasarruf edilen yaşam yıllarına yalnızca %2 ekledi.
Yazarlar, aşılamanın 2020-2024 yılları arasında özellikle yaşlı yetişkinlerde belirgin bir ölüm oranı faydası sağladığı sonucuna varıyor ve tahminlerini muhafazakar olarak tanımlıyor.
Kaynak: JAMA Health Forum’da yayınlanan ” 2020-2024 Yılları Arasında COVID-19 Aşılamasıyla Kurtarılan Yaşam ve Yaşam Yıllarının Küresel Tahminleri”
