LG, Portekiz’de Toplu Davayla Karşı Karşıya: Akıllı Televizyonlarda Gizlilik Tartışması Büyüyor

LG, Portekiz’de Toplu Davayla Karşı Karşıya: Akıllı Televizyonlarda Gizlilik Tartışması Büyüyor
0

Akıllı televizyonların kullanıcı alışkanlıklarını takip etmesi ve ev içindeki verileri toplamasıyla ilgili tartışmalar yeni bir boyuta taşındı. LG, televizyonlarının izinsiz ses kaydı yapabildiği ve çevredeki elektronik cihazlar hakkında bilgi toplayabildiği iddiaları nedeniyle Portekiz’de toplu davayla karşı karşıya. Tüketici hakları kuruluşu Citizens Voice, şüpheli modellerin satışının durdurulmasını ve hâlihazırda satılmış cihazların ücretsiz olarak düzeltilmesini talep ediyor.

Ancak tartışma yalnızca LG ile sınırlı değil. ABD’de gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir akademik araştırmada Samsung ve Vizio televizyonların, kullanıcılar içerik takibini kapattıktan sonra da ilgili sunucularla veri alışverişini sürdürdüğü görüldü. Bulgular, akıllı televizyonlardaki gizlilik ayarlarının kullanıcıların veri aktarımı üzerindeki kontrolünü ne ölçüde sağladığı sorusunu gündeme getiriyor.

LG hakkında Portekiz’de hukuki süreç başlatıldı

Portekiz merkezli tüketici hakları kuruluşu Citizens Voice, LG’nin akıllı televizyonlarındaki veri toplama ve ses işleme özelliklerinin tüketici haklarını ihlal edip etmediğinin incelenmesi için hukuki başvuru yaptı. Süreçte LG’nin yanı sıra elektronik perakendecileri FNAC ve Worten da yer alıyor.

Kuruluşun talepleri arasında gizlilik ihlali şüphesi bulunan televizyonların satıştan kaldırılması, ilgili özelliklere sahip modellerin üretiminin durdurulması ve daha önce satın alınmış cihazların ücretsiz biçimde düzeltilmesi bulunuyor. Ayrıca televizyonların kullanıcı açıkça sesli komut özelliğini etkinleştirmeden konuşmaları kaydedip kaydetmediğinin bağımsız uzmanlar tarafından araştırılması isteniyor.

Başvurunun dayanaklarından biri, Eylül 2026’da Gamers Nexus tarafından yayımlanan ve Level1Techs ile bağımsız güvenlik araştırmacılarının da katkı sunduğu inceleme. “216 milyon casus televizyon” başlığıyla paylaşılan araştırmada, LG’nin bazı OLED modellerinin kullanıcıların izleme alışkanlıklarının ötesinde bilgiler toplayabildiği öne sürüldü.

Buradaki 216 milyon ifadesi, gizlilik ihlali yaptığı kesinleşmiş veya tek tek incelenmiş televizyonların sayısını göstermiyor. Araştırmacılar, Wireshark gibi ağ analiz araçlarıyla televizyonların internet bağlantıları üzerinden gerçekleştirdiği veri alışverişini takip etti.

İncelemede bazı televizyonların aynı yerel ağa bağlı akıllı telefonları, akıllı saatleri ve diğer elektronik cihazları keşfedebildiği belirtildi. Toplandığı iddia edilen bilgiler arasında IP adresleri, kablosuz ağ adları (SSID), sinyal gücü, bağlı cihazlara ilişkin veriler ve coğrafi konum bilgileri bulunuyor.

Daha ciddi iddialardan biri ise mikrofon kullanımıyla ilgili. Araştırmacılar, bazı televizyonların bekleme modundayken de ortam seslerini kaydedebildiğini, internet bağlantısı olmadığında bu kayıtları dahili bellekte tutabildiğini ve bağlantı yeniden sağlandığında aktarabildiğini ileri sürdü. Ayrıca webOS işletim sisteminde bulunduğu iddia edilen bazı güvenlik açıklarının yetkisiz erişime ve mikrofonun kötüye kullanılmasına imkân verebileceği savunuldu.

LG suçlamaları reddediyor: Ses kaydı için kullanıcı etkileşimi gerekiyor

LG, 12 Eylül 2026’da yayımladığı açıklamada televizyonların evdeki konuşmaları sürekli olarak kaydettiği veya şirket sunucularına gönderdiği iddialarını reddetti.

Şirketin açıklamasına göre ses tanıma işlemi yalnızca kumandadaki mikrofon düğmesine basıldığında ya da kullanıcı tarafından etkinleştirilmiş sesli kontrol özelliği uyandırma komutunu algıladığında başlıyor. Uyandırma komutunun algılanması da televizyon üzerinde yerel olarak gerçekleştiriliyor.

LG, komut algılanmadığı sürece ortam seslerinin metne dönüştürülmediğini, saklanmadığını veya internet üzerinden gönderilmediğini belirtiyor. Sesli komut kullanıldığında oluşan kayıtların ise yalnızca ilgili etkileşimle bağlantılı olarak işlendiğini savunuyor. Şirkete göre internet bağlantısı bulunmadığında işlenen ses verileri, bağlantı yeniden kurulduğunda sunuculara gönderilmek üzere cihazda bekletilmiyor.

Portekiz’deki teknoloji yayını TEK Notícias, LG’nin önceki açıklamalarının çevrimdışı ses depolama iddialarını ve webOS’ta bulunduğu öne sürülen güvenlik açıklarını doğrudan yanıtlamadığına dikkat çekmişti. Dolayısıyla tarafların açıklamaları arasındaki uyuşmazlığın bağımsız teknik incelemeyle değerlendirilmesi önem taşıyor.

ACR teknolojisi televizyon izleme alışkanlıklarını nasıl takip ediyor?

LG hakkındaki tartışmanın merkezindeki bir diğer konu, Otomatik İçerik Tanıma (Automatic Content Recognition – ACR) teknolojisi. Akıllı televizyonlarda kullanılan bu sistem, ekranda oynatılan içerikleri ses veya görüntüden oluşturulan dijital parmak izleri aracılığıyla tanımlayabiliyor.

Televizyon yayınları, HDMI üzerinden bağlanan oyun konsolları ve diğer cihazlar ile desteklenen uygulamalardaki içerikler ACR tarafından algılanabiliyor. Elde edilen bilgiler izleyici ölçümü, kişiselleştirilmiş reklamlar, içerik önerileri ve reklam hedeflemesi gibi amaçlarla kullanılabiliyor.

LG, kendi televizyonlarındaki ACR sisteminin ekran görüntüsü veya video kaydı almadığını, ortam konuşmalarını da toplamadığını belirtiyor. Şirkete göre içerik tanıma işlemi, ses parmak izleri üzerinden gerçekleştiriliyor. LG ayrıca ACR, ses tanıma ve ilgi alanına dayalı reklam özelliklerinin varsayılan olarak kapalı olduğunu ve etkinleştirilmeleri için kullanıcı onayı gerektiğini savunuyor.

Kişiselleştirilmiş reklamlar ve farklı cihazlar arasında reklam eşleştirmesi yapılması için de ayrıca izin alınması gerektiği belirtiliyor. LG, aynı ağdaki diğer elektronik cihazların keşfedilmesini ise televizyonun bağlantı ve cihaz kontrolü işlevlerinin bir parçası olarak açıklıyor. Şirket, bu amaçla elde edilen bilgilerin reklam profillemesinden ayrı tutulduğunu ifade ediyor.

Türkiye’deki kullanıcılar açısından da önemli bir ayrıntı var. LG Türkiye, eylül ayında yaptığı açıklamada ACR özelliğinin Türkiye’de aktif olmadığını bildirmişti. Ancak bu açıklama ACR üzerinden içerik takibiyle ilgili. Portekiz’deki başvuruda gündeme getirilen ses kaydı ve güvenlik açıkları iddiaları ise ayrı konular olarak değerlendiriliyor.

ABD araştırması: ACR kapatıldığında veri trafiği her zaman durmuyor

Akıllı televizyonların veri toplama davranışlarını inceleyen çalışmalar LG ile sınırlı değil. Northeastern Üniversitesi araştırmacılarının gerçekleştirdiği Watching the Watchers başlıklı çalışma, farklı üreticilere ait televizyonların gizlilik ayarlarını değiştirdikten sonra nasıl davrandığını ortaya koymayı amaçladı.

Araştırmada 10 üreticiden 12 ticari televizyon incelendi ve yaklaşık 5.943 otomatik deney gerçekleştirildi. Çalışma, ABD akıllı televizyon pazarının yaklaşık yüzde 95’ini kapsayan sekiz işletim sistemini değerlendirdi:

  • Samsung Tizen OS
  • LG webOS
  • Roku OS
  • Google TV
  • Amazon Fire TV OS
  • VIDAA OS
  • Vizio SmartCast
  • Xumo OS

Televizyonlar anten yayınları, HDMI bağlantıları, Netflix, YouTube, üreticilerin kendi yayın servisleri ve ekran yansıtma gibi farklı kullanım senaryolarında test edildi. Her senaryo, ACR açıkken ve kullanıcı tarafından kapatıldıktan sonra tekrarlandı.

Sonuçlar üreticiler arasında önemli farklılıklar bulunduğunu gösterdi. LG webOS, Sony televizyonlardaki Google TV, VIDAA OS ve Fire TV OS platformlarında kullanıcıların ACR iznini geri çekmesi, testlerde ilgili veri trafiğini durdurdu. Samsung, Roku ve Vizio tarafında ise farklı davranışlar gözlemlendi.

Samsung ve Vizio’da şüpheli veri aktarımı

Samsung’un Tizen işletim sistemini kullanan televizyonlarında, ACR kapatıldıktan sonra da bazı içerik senaryolarında bu sistemle ilişkili olabilecek ağ trafiği tespit edildi.

Samsung’un kendi yayın hizmetiyle yapılan 30 testin tamamında ACR ile tutarlı trafik kaydedildi. Anten yayınlarıyla gerçekleştirilen 60 denemenin 41’inde, HDMI bağlantısındaki 30 denemenin 18’inde ve Tubi uygulamasındaki 30 denemenin 6’sında da benzer sonuçlar elde edildi.

Vizio SmartCast tarafında ise daha dikkat çekici bir bulgu ortaya çıktı. ACR devre dışı bırakıldıktan sonra yapılan denemelerin tamamında Amazon Kinesis altyapısını kullanan ACR sunucusuna yönelik ağ trafiği devam etti. Araştırmacılar, gizlilik tercihi değiştirildiğinde bu trafiğin miktarında gözlemlenebilir bir azalma olmadığını belirtti.

Roku OS üzerinde de ACR’den çıkma tercihinin bazı sınırlamaları bulundu. Kullanıcıların bu tercihi, platformun kendi yayın hizmetindeki içerikleri kapsamıyordu. TCL televizyonlarda söz konusu istisna gizlilik ayarlarında belirtilirken Roku markalı televizyonlarda aynı bilgilendirmenin bulunmadığı kaydedildi. TCL cihazlarında anten yayınlarıyla yapılan 90 denemenin 9’unda ACR ile tutarlı ağ trafiği görüldü.

Bu sonuçlar, kullanıcıların gizlilik ayarlarından bir özelliği kapatmasının her platformda aynı sonucu vermediğine işaret ediyor.

VIDAA’da şifrelenmemiş veri aktarımı ve milyonlarca kayıt

Araştırmada VIDAA işletim sistemi de farklı bir güvenlik problemiyle gündeme geldi. Bu platformda ACR trafiğinin şifrelenmeden iletildiği belirlendi. Aktarılan bilgiler arasında cihaz kimliği, saat dilimi, kullanılan uygulama, yayın kaynağı ve ses parmak izi gibi veriler bulunuyordu.

Araştırmacılar ayrıca erişim kontrolü bulunmayan bir sunucuda 1 milyondan fazla televizyona ait 57 milyonu aşkın içerik tanıma sonucuna ulaşılabildiğini tespit etti. Sorunun bildirilmesinin ardından sunucuya kimlik doğrulama eklendi. Ancak veri iletiminin şifrelenmediği belirtildi.

Vizio’nun WatchFree+ yayın hizmetinde ise ACR sisteminden bağımsız başka bir veri güvenliği sorunu ortaya çıktı. İzlenen program ve kanal adlarının şifrelenmemiş DNS sorguları ve bağlantı bilgileri içinde yer aldığı görüldü. Bu durum, aynı ağ trafiğini izleyebilen üçüncü tarafların kullanıcıların izleme geçmişini çıkarabilmesi anlamına geliyor. Araştırmacılar, söz konusu veri aktarımını kapatmaya yönelik bir kullanıcı seçeneği de bulunmadığını kaydetti.

Araştırma bulguları kesin bir veri sızıntısını kanıtlıyor mu?

Çalışmanın önemli bir teknik sınırlaması bulunuyor: ACR sistemlerinin gönderdiği verilerin büyük bölümü şifreli olduğu için Samsung ve Vizio televizyonlarında gözlemlenen ağ trafiğinin içeriği doğrudan okunamadı.

Bu nedenle araştırmacılar, söz konusu aktarımların kesin olarak izleme verisi içerdiğini veya şirket sunucularında saklandığını kanıtlamış değil. Bulgular; veri trafiğinin zamanlaması, miktarı ve bağlantı kurulan sunucular üzerinden elde edilen teknik gözlemlere dayanıyor.

Dolayısıyla ACR kapatıldıktan sonra trafik görülmesi, tek başına kullanıcıların izleme geçmişinin kesin olarak toplandığını göstermez. Bununla birlikte, gizlilik tercihini değiştiren kullanıcıların veri aktarımının gerçekten durduğundan emin olamaması önemli bir şeffaflık ve denetim sorunu oluşturuyor.

Akıllı televizyonların gizlilik ayarları yeniden tartışılıyor

Portekiz’deki LG davası, televizyonların ses kaydı ve cihaz keşfi özelliklerine ilişkin iddiaların hukuki açıdan incelenmesini sağlayabilir. ABD’deki araştırma ise farklı üreticilerin ACR sistemlerinin kullanıcı tercihleri karşısındaki davranışlarının aynı olmadığını ortaya koyuyor.

Citizens Voice, LG ve perakendeciler hakkında bağımsız teknik inceleme yapılmasını ve tüketicilerin korunmasını istiyor. Ancak Portekiz’deki süreçte satış yasağı, üretimin durdurulması veya mevcut televizyonların ücretsiz olarak düzeltilmesi yönünde kesinleşmiş bir mahkeme kararı henüz bulunmuyor.

Şimdilik ortaya çıkan tablo, akıllı televizyonlarda gizlilik denetiminin yalnızca bir ayarı kapatmaktan ibaret olmadığını gösteriyor. Kullanıcıların hangi verilerin toplandığını, bu verilerin nereye gönderildiğini ve gizlilik tercihlerinin gerçekten uygulanıp uygulanmadığını anlayabilmesi gerekiyor.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir