Yurt Dışından Gümrüksüz Alışveriş Dönemi Sonlandı: İşte Yeni Düzenlemenin Ayrıntıları
Ticaret Bakanlığı, yurt dışından yapılan küçük ölçekli bireysel alışverişlerde uzun süredir geçerli olan gümrük muafiyeti uygulamasını köklü bir değişikliğe götürdü. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, 30 Euro’ya kadar olan alımlarda uygulanan “Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi” usulü tamamen kaldırıldı. Bu değişiklik, 6 Şubat 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek.
Kararın Arkasındaki Gerekçeler: Güvenlik ve Küresel Uyum
Bakanlık, bu köklü değişikliğin arkasında başlıca iki temel neden olduğunu açıkladı:
- Halk Sağlığı ve Ürün Güvenliği Endişeleri: Yapılan denetimlerde, yurt dışından gelen ürünlerde ciddi oranda güvenlik ve sağlık riski tespit edildi. Laboratuvarlarda incelenen 182 farklı ürünün %81’inin Türkiye ve Avrupa Birliği’nin güvenlik ve kalite standartlarına uymadığı belirlendi. Özellikle oyuncak, ayakkabı ve deri eşya (saraciye) gibi ürünlerde yüksek oranda toksik ve kanserojen madde bulunması, kararın en önemli tetikleyicisi oldu.
- Uluslararası Uygulamalarla Paralellik: Dünyadaki gelişmiş ekonomilerin de benzer yönde adımlar attığı vurgulandı. ABD’nin basitleştirilmiş gümrük uygulamasını kaldırdığı, Avrupa Birliği’nin de 2026 yılında benzer bir uygulamayı sonlandırmayı planladığı ifade edilerek, Türkiye’nin de bu küresel eğilime uyum sağladığı açıklandı.
Bakanlık açıklamasında, “Vatandaşlarımızın güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin etmek” amacıyla bu tedbirin alındığı belirtildi.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek? Maliyetlerde Ciddi Artış Bekleniyor
6 Şubat 2026’dan itibaren yurt dışından yapılacak tüm siparişlerde, ürünün değeri ne kadar düşük olursa olsun artık “Detaylı Gümrük Beyannamesi” düzenlenmesi zorunlu olacak. Bu, alıcılar için ek maliyet ve süreç anlamına geliyor:
- Gümrük Vergisi: Ürünün kategorisine göre değişen oranlarda (%0 ile %30 arası) gümrük vergisi ödenecek.
- Katma Değer Vergisi (KDV): Ürün bedeli, navlun ve sigorta giderleri ile gümrük vergisinin toplamı üzerinden %20 KDV hesaplanacak.
- Gümrük İşlem Hizmet Bedeli: Gümrükleme işlemi için ek bir hizmet bedeli (yaklaşık 200-300 TL civarı) alınacak.
Bu ek maliyetler, özellikle düşük değerli ürünlerde toplam faturayı katlayabilecek. Örneğin, 100 Türk Lirası değerindeki bir ürün için bile vergiler ve hizmet bedeliyle birlikte 500-600 TL’yi aşan nihai ödemeler söz konusu olabilecek. Bu durum, yurt dışı sitelerden ufak tefek ve uygun fiyatlı ürün alımını fiilen sona erdirecek.
Etkiler
Bu düzenleme ile hükümet, önceliği “kolay ve ucuz erişim”den, “denetlenmiş ve güvenli ürün erişimi”ne kaydırmış görünüyor. Tüketiciler açısından, yurt dışı alışverişlerde cazibeyi büyük oranda yitirecek olan küçük paketler yerine, daha yüksek maliyetli ve resmi prosedürlü bir süreç başlıyor. Yerli üreticiler ve e-ticaret platformları ise, bu değişikliğin iç pazardaki rekabet koşullarını olumlu yönde etkileyeceğini düşünüyor.
