Termal Macun Pump-out termal macunun işlemci yüzeyi ile soğutucu blok arasından dışarıya doğru “pompalanarak” sızması durumudur. Bu olay gerçekleştiğinde, ısı transferinin en kritik olduğu merkez noktada macun tabakası incelir veya tamamen yok olur. Sonuç: Yüksek sıcaklıklar ve performans kaybı.
Bu Olay Nasıl Gerçekleşiyor?
Mekanizma aslında oldukça basit bir fizik kuralına dayanır: Isıl Genleşme.
- Isınma: Bilgisayarınızı yüke soktuğunuzda işlemci ve soğutucu genleşir.
- Soğuma: Yük bittiğinde parçalar büzülür.
- Hareket: Bu sürekli genişleme ve daralma döngüsü, iki yüzey arasında mikroskobik bir “pompa” hareketi yaratır.
- Tahliye: Akışkanlığı yüksek (düşük viskoziteli) macunlar, bu baskıyla beraber her döngüde merkezin dışına doğru itilir.
Termal Macun Pump-Out Belirtileri
Eğer sisteminizde aşağıdaki durumları gözlemliyorsanız macununuz firar etmiş olabilir. :)
- Zamanla Artan Sıcaklık: İlk sürdüğünüzde 60°C olan değerler, 3-4 ay sonra 80°C bandına çıkıyorsa.
- Dengesiz Çekirdek Isıları: İşlemci çekirdekleri arasında normalden fazla (10-15°C) fark oluşmaya başladıysa.
- Yüksek Fan Sesi: Macun görevini yapamadığı için fanlar sürekli tam devirde çalışıyorsa.
Kimler Risk Altında?
Bu sorun özellikle laptop kullanıcılarını etkiler.
- Masaüstü: Masaüstü işlemcilerin üzerinde metal bir koruyucu kapak olduğu için yüzey alanı geniştir ve baskı daha dengelidir.
- Dizüstü ve Ekran Kartları: Burada soğutucu doğrudan çipin üzerine temas eder. Yüzey alanı çok küçük ve ısı değişimi çok ani olduğu için pump-out etkisi bu donanımlarda çok daha agresif görülür.
Pump-Out Etkisinden Nasıl Korunuruz?
Her termal macun her donanım için uygun değildir. Bu sorunu aşmak için stratejinizi değiştirmeniz gerekir:
1. Viskozitesi Yüksek (Koyu) Macunlar Seçin
Akışkan, “ketçap” kıvamındaki macunlar pump-out’a en yatkın olanlardır. Bunun yerine daha sakızımsı, yayılması zor ama yüzeye tutunan macunları tercih etmelisiniz.
Örnek: Gelid GC-Extreme, Thermalright TFX veya Cooler Master MasterGel Maker gibi ürünler bu konuda daha dirençlidir.
2. Faz Değiştiren Malzemeler (PCM)
Endüstrinin en profesyonel çözümü budur. Oda sıcaklığında katı olan, işlemci ısındığında eriyen bu pedler (Örn: Honeywell PTM7950), geleneksel macunların aksine dışarı taşma yapmaz ve yıllarca performansını korur.
3. Doğru Montaj Baskısı
Soğutucu vidalarını çapraz ve eşit miktarda sıkmak, yüzeydeki baskının dengeli olmasını sağlar. Dengesiz baskı, macunun zayıf olan taraftan daha hızlı kaçmasına neden olur.
Özetle eğer her 6 ayda bir macun yenilemekten yorulduysanız, kullandığınız macun muhtemelen çok akışkandır. Bir sonraki bakımınızda daha yüksek viskoziteli bir ürün veya faz değiştiren bir termal ped kullanarak bu döngüyü kırabilirsiniz.
