Dosya paylaşımı denildiğinde akla ilk gelen Wi-Fi veya Bluetooth bağlantılarına oldukça sıra dışı ve yenilikçi bir alternatif doğdu. İnternet erişimi, ağ bağlantısı veya cihaz eşleştirmesi gerektirmeden yalnızca ekran ve kamera donanımlarını kullanan Decimen Optical Transfer, verileri ışık yoluyla aktararak dikkatleri üzerine çekiyor.
Hızla değişen QR kodları üzerinden çalışan bu sistem, laboratuvar testlerinde saniyede 186 KB (yaklaşık 1,44 Mbit/s) aktarım hızlarına ulaşmayı başardı.
Işık Yoluyla Veri İletişimi Nasıl Çalışıyor?
Decimen Optical Transfer, devasa bir dosyayı tek bir QR koduna sıkıştırmak gibi imkansız bir yöntemi denemek yerine, veriyi küçük ve yönetilebilir bloklara bölüyor. Gönderilecek dosya, ekran üzerinde art arda ve yüksek hızda oynatılan bir QR kod dizisine dönüştürülüyor.
Alıcı cihazın kamerası ise bu kodları bir video akışı gibi yakalıyor. Arka planda çalışan yazılım, tıpkı bir yapbozun parçalarını birleştirir gibi dosyayı saniyeler içinde orijinal haline getiriyor. Üstelik alıcı cihazda özel bir uygulama kurulmasına veya Bluetooth eşleştirmesi yapılmasına gerek kalmıyor; yalnızca kameraya erişim izni vermek yeterli oluyor.
“Fountain Code” Teknolojisi ile Kesintisiz Aktarım
Sistemin en can alıcı noktası, klasik veri paketleme yöntemleri yerine fountain code (çeşme kodu) mimarisini kullanması. Bu teknoloji cihazlar arasında yaşanabilecek iletişim kopukluklarını akıllıca çözüyor:
- Rastgele Birleştirme: Gönderici, blokları sırayla yollamak yerine her bir QR karesinde rastgele seçilmiş blokların XOR işlemiyle birleştirilmiş versiyonlarını gösteriyor.
- Kayıp Kare Telafisi: Kamera; bulanıklık, titreme veya odaklanma sorunları nedeniyle bazı kareleri kaçırabilir. Sistemde bir “geri bildirim” kanalı olmadığı için alıcı cihaz eksik kareyi tekrar isteyemiyor. Ancak fountain code sayesinde, yaklaşık %15’lik ek bir veri karesi toplandığında eksik parçalar matematiksel olarak yeniden üretilebiliyor.
- Esneklik: Gönderici ve alıcının ekran/kamera yenileme hızlarının birebir eşleşmesi gerekmiyor. Hatta devam eden bir aktarıma ortasından dahil olmak bile mümkün.
Performans ve İdeal Koşullar
Aktarım sürecinde her bir QR kodu; oturum kimliği, veri boyutu ve doğrulama özeti (hash) gibi kritik bilgileri taşıyan 20 baytlık bir başlığa sahip. Hata düzeltme seviyesi ise veri kapasitesini maksimize etmek adına kasıtlı olarak en düşük seviyede (L) tutuluyor.
| Test Koşulu | Dosya Boyutu | Süre | Aktarım Hızı |
|---|---|---|---|
| Standart Elde Çekim | – | – | ~128 KB/s |
| Sabitlenmiş Cihaz (Maksimum) | – | – | ~186 KB/s |
| Video Dosyası (Demo) | 365 KB | 2,6 Saniye | 140,42 KB/s |
Önemli İpucu: En yüksek verimi almak için cihazların sabit bir yüzeye yaslanması, ekran parlaklığının en üst seviyeye getirilmesi ve mesafenin doğru ayarlanması gerekiyor. Kameranın sürekli yeniden odaklanmaya çalışması, okunabilen kare sayısını düşürerek süreci yavaşlatabiliyor.
Yapay Zeka Destekli Bir Gecelik Proje
Projenin ortaya çıkış hikayesi de en az teknolojisi kadar ilgi çekici. Geliştirici, web tabanlı bir MP3 çalar üzerinde çalışırken cihazları aynı ağa bağlamadan müzik paylaşmanın bir yolunu arıyor. Çözüm olarak hareketli QR kodlarını kullanma fikri doğuyor ve çalışan ilk prototip, yapay zeka asistanı Claude Code‘un desteğiyle sadece bir gecede kodlanıyor.
Web tabanlı çalışan sistemde, Apple’ın Safari tarayıcısındaki bazı kısıtlamaları aşmak adına WebAssembly tabanlı ZXing-C++ kütüphanesi kullanılmış. Ayrıca iOS cihazların kamera kare hızı kısıtlamaları da özel algoritmalarla optimize edilmiş.
Demo Süreci ve Güvenlik
Sistemin özünde veri hiçbir şekilde ağ (Wi-Fi/Hücresel) üzerinden gitmese de, GitHub’da yayınlanan mevcut demoyu başlatabilmek için yerel bir sunucu (Vite) kullanmak gerekiyor. Modern tarayıcılar kameraya erişim için HTTPS protokolünü zorunlu tuttuğundan, sistem kendi içinde imzalanmış bir güvenlik sertifikası oluşturarak çalışıyor. Ancak bu teknoloji, önceden önbelleğe alınmış web uygulamaları (PWA) sistemine entegre edildiğinde yerel ağa olan bu ön ihtiyaç da tamamen ortadan kalkabilir.
Açık Kaynak Dünyasında Yeni Bir Soluk
Animasyonlu QR kodlarıyla veri taşıma fikri (TXQR veya Libcimbar gibi projelerle) daha önce de denenmiş olsa da, Decimen Optical Transfer bu konsepti modern web teknolojileri ve pratik bir senaryo ile birleştirerek dikkat çekici bir noktaya taşıyor. MIT lisansı ile açık kaynak dünyasına sunulan bu proje, ağ bağlantısının imkansız veya güvensiz olduğu senaryolar için ilham verici bir alternatif oluşturuyor.